Lợi nhuận đầu tư chứng khoán: lên thang bộ, xuống thang máy!

Có được lợi nhuận đầu tư trên thị trường chứng khoán đã khó. Vậy mà chỉ cần vài phiên điều chỉnh, tất cả lợi nhuận của bạn đều bị cuốn bay, thậm chí âm vốn.

Đây có lẽ là cảm giác chung của các nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư F0 mới gia nhập thị trường. Vậy nguyên nhân vì đâu khiến chúng ta phải nếm trái đắng hết lần này đến lần khác? Dưới đây là những quan điểm của tác giả muốn chia sẻ cùng bạn đọc:

{tocify}

Thiếu kiến thức cơ bản khi đầu tư chứng khoán

"Chơi chứng khoán" là cụm từ mà hầu hết chúng ta đều nhắc đến khi nói về việc đầu tư chứng khoán. Nó khiến người ta nghĩ đến việc chơi bạc đầy may rủi. Và sự thật là đa số nhà đầu tư (hay đúng hơn là người chơi) bước vào thị trường với kiến thức gần như bằng không.

"Không thầy đố mày làm nên": người xưa dạy chưa bao giờ sai. Làm bất cứ việc gì mà không có kiến thức cũng dẫn đến sai lầm và thất bại. Vậy mà khi sử dụng đồng tiền của mình để đầu tư, một việc lẽ ra rất nghiêm túc thì chúng ta lại xem như trò chơi đen đỏ đầy may rủi.

Nếu đã từng nghe đến nguyên lý Pareto, bạn sẽ hiểu được một sự thật không mấy vui: chỉ 20% nhà đầu tư có lợi nhuận hoặc hoà vốn. Và cũng chỉ khoảng 20% trong số này nắm giữ 80% lợi nhuận từ đầu tư chứng khoán. Có nghĩa rằng, chỉ 5% nhà đầu tư có lợi nhuận đáng kể khi tham gia thị trường.

Việc trang bị kiến thức nền tảng rất quan trọng. Nó cũng giống như khi bạn mới mua một chiếc xe hơi, bạn phải đọc thật kỹ hướng dẫn sử dụng, phải thi lấy bằng lái trước khi tham gia giao thông. Nhưng sự thật thì sao? Trong một nhóm về xe hơi trên facebook, số bài viết chiếm đa số đều là những câu hỏi về ý nghĩa của các cảnh báo hiển thị khi vận hành xe, những kiến thức vô cùng cơ bản và đều được trình bày rất khoa học trong cuốn sách hướng dẫn sử dụng khi mua xe.

Vì vậy nếu bạn xác định đầu tư chứng khoán để trở thành người chiến thắng, hãy trang bị cho bản thân những kiến thức từ nền tàng đến nâng cao. Chắc chắn bạn sẽ có cơ hội cao hơn 95% các nhà đầu tư trên thị trường, những người tham gia "chơi chứng khoán".

Tham khảo bài viết: kiến thức chứng khoán cơ bản cho người mới bắt đầu.

Bị ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông

Warrent Buffet có một câu nói rất nổi tiếng: "hãy sợ hãi khi người khác tham lam và tham lam khi người khác sợ hãi". Hay nói cách khác, đừng để tâm lý đám đông khiến bạn đưa ra những quyết định sai lầm.

Đa số các nhà đầu tư đều có một năng khiếu thiên bẩm: mua đỉnh, bán đáy. Đây là hệ quả của việc nghe theo đám đông. 

Khi thị trường bước vào giai đoạn tăng trưởng, người người nhà nhà đổ xô vào đầu tư chứng khoán. Ngày nào bạn cũng nghe thấy những câu chuyện từ bạn bè, người thân: "mua mã ABC chưa? chốt lời được bao nhiêu? nghe nói XYZ sắp có báo cáo tài chính tốt lắm, mua ngay đi!". Và rồi bạn quyết định mở tài khoản rồi giao dịch.

Một phiên, hai phiên rồi ba phiên, tài khoản của bạn tăng trưởng tích cực. Bạn đã chốt được món lời đầu tiên từ thị trường chứng khoán. Bạn hưng phấn và tiếp tục bơm thêm tiền vào thị trường và tài khoản lại xanh tiếp. Bạn nghĩ rằng mình sinh ra để trở thành nhà đầu tư, mình thật tài giỏi.

Thế rồi thị trường bước vào pha điều chỉnh, tài khoản giảm một chút nhưng bạn nghĩ không sao cả, ngày mai sẽ tăng lại. Nhưng hai, ba, rồi bốn phiên, cả thị trường chìm trong sắc đỏ, người người nhà nhà thi nhau bán tháo, bạn cũng rất lo lắng nhưng vẫn quyết "gồng lỗ". Thị trường giảm sâu, lợi nhuận âm vào gốc, bạn bắt đầu hoang mang và quyết định cắt lỗ. Vậy là số lợi nhuận nhỏ nhoi cùng một phần tiền gốc đã vẫy nón ra đi.

Tâm lý đám đông là một liều thuốc độc. Hãy tỉnh tảo và tin tưởng vào những kịch bạn bạn đã đặt ra. Tuyệt đối tuân thủ các điểm chốt lời, cắt lỗ. Một cách tuyệt vời để tránh tác động của tâm lý đám đông là không xem bảng giá nhiều lần, không đọc quá nhiều tin tức về biến động thị trường, không tham gia các hội nhóm đầu tư tự phát, nơi người ta chỉ vào đó để khoe lời hay than lỗ. Nhiều người chọn học thiền để tâm trí được bình an và sáng suốt.

Tham khảo bài viết: quản trị cảm xúc: yếu tố tiên quyết trong đầu tư chứng khoán.

Gồng lỗ thì giỏi, gồng lãi thì kém

Nhà đầu tư có xu hướng gồng lỗ khi tài khoản bị giảm. Đây cũng là bản năng của con người vì họ luôn sợ hãi phải mất đi điều gì đó, nhất là tiền. Để trở thành một nhà đầu tư chuyên nghiệp, bạn phải chuẩn bị trước các kịch bản cắt lỗ ngay từ thời điểm mua vào.

Khi các mã cổ phiếu bắt đầu có lợi nhuận, chúng ta lại có xu hướng bán nhanh để chốt lời, vì sợ rằng ngày mai thị trường sẽ điều chỉnh. Nhà đầu tư chuyên nghiệp sẽ chốt lời tại các điểm TP (take profit) theo kịch bản ban đầu, họ cũng sẽ chốt lời một phần nếu lợi nhuận đủ chỉ tiêu đặt ra ban đầu (ví dụ cổ phiếu nắm giữ tăng 15% hoặc 20% chốt lời một phần cũng là một quyết định tốt).

Bản thân tác giả khi mới tham gia thị trường, nhiều mã mới chớm lãi 5% đã vội bán và ăn mừng trong khi đó khi thị trường điều chỉnh, cổ phiếu giảm đến 20%, vượt quá điểm cắt lỗ, vẫn quyết tâm giữ cho bằng được. Đây là tâm lý đám đông, nguyên nhân của đa số các thất bại trên thị trường.

Như vậy, để tránh tình trạng lợi nhuận đầu tư lên thang bộ, xuống tháng máy, nhà đầu tư cần trang bị cho bản thân kiến thức về thị trường, một tâm lý vững vàng và một kịch bản đầu tư nhất quán. Thêm một điều nữa mà tác giả được dạy khi tham gia một lớp đầu tư chứng khoản: chỉ đầu tư trung hạn và dài hạn, đây là khung thời gian thu được lợi nhuận cao nhất nhưng cũng khó để tuân thủ nhất.

Hy vọng những chia sẻ trên đây của tác giả giúp bạn đọc có một sự thay đổi trong tư duy đầu tư nói chung và đầu tư chứng khoán nói riêng. Tác giả cũng mong muốn nhận được sự đóng góp của bạn đọc để blog ngày càng hoàn thiện. Nếu thấy bài viết hữu ích, đừng quên chia sẻ đến bạn bè!

Ảnh minh hoạ: Chris Whetzel / For The Times

*

Đăng nhận xét (0)
Mới hơn Cũ hơn
1tydong.com ghi lại hành trình kiếm 1 tỷ đồng đầu tiên của một nhân viên văn phòng đẹp trai với khát khao tự do tài chính. Bạn cũng có thể theo dõi anh ấy trên facebook.